Burgundia – charyzmatyczny region francuskich win. Dlaczego wino burgundzkie jest bardzo znane?

Gdy myślimy o francuskich winach, pierwsze skojarzenia wędrują do dwóch emblematycznych regionów winiarskich – Bordeaux i Burgundii. W tych słowach jest zaklęta magia, prestiż i klasa. Dlaczego to właśnie Burgundia wzbudza szybsze bicie serca fanów wina?

Region winiarski Burgundia – krótka historia

Już w I wieku przed naszą erą, gdy tereny zostały podbite przez rzymskie legiony, okazało się, że mieszkający tutaj wcześniej Celtowie zajmowali się już uprawą winorośli. Pierwsze spisane świadectwa tradycji winiarskich w regionie datujemy na 312 roku, gdy w liście do cesarza Konstantyna Wielkiego – miejscowa ludność skarży się na swoje ubóstwo i jako jeden z przykładów tragicznej sytuacji podaje opuszczone winnice. Podobno wówczas splątane korzenie starych winorośli nie pozwalały rolnikom na ich przekształcanie w pola uprawne.

Grzegorz z Tour, który w VI wieku napisał dzieło traktujące o historii Franków wskazywał, że na wzgórzach – na zachód od Dijon powstają wina, które mogą być porównywane z już wówczas legendarnymi winami faleriańskimi (rarytasem słynnym w starożytnym Rzymie). W tym samym czasie miały miejsce pierwsze nadania miejscowych winnic chrześcijańskim zakonom, których działania w kolejnych wiekach ukształtowały obecne oblicze Burgundii. Przykładowo w 1232 roku księżna Burgundii nadała opactwu St-Vivant winnice, które obecnie są znane jako Romanée-Conti, La Romanée, La Tâche, Richebourg i Romanée -St-Vivant (dziś pozostają one w większości w posiadaniu słynnego producenta Domaine de la Romanée-Conti, a ceny pojedynczych butelek z tych działek sięgają kilkunastu tysięcy euro). Zaś w 1273 roku opactwo Cluny stało się właścicielem wszystkich parceli wokół miasteczka Gevrey.

Zakonnicy mieli wszystko, czego brakowało świeckim władcom – cierpliwość i pieniądze. Każda winnica została więc dokładnie opisana, prowadzono zapiski dotyczące pogody w poszczególnych latach oraz tego, jak radzą sobie różne parcele w kolejnych rocznikach. Dzięki temu Burgundia uchodzi za miejsce, gdzie narodziło się pojęcie terroir (suma uwarunkowań geograficznych, geologicznych i klimatycznych mających wpływ na dane siedlisko) oraz cru (najlepsze parcele, dające wspaniałe wina).

Pierwszy prawdziwy „boom” na tutejsze wina to czasy tzw. niewoli awiniońskiej, gdy papieże stali się zakładnikami królów Francji i przenieśli się do Awignonu. Wówczas papieski dwór, słynący z rozrzutności, rozsmakował się w winach z okolic Beaune. Już w XIV wieku pojawiają się też pierwsze zapiski dotyczące odmiany Pinot Noir, która po dziś dzień – obok Chardonnay – stanowi królewską parę burgundzkiego winiarstwa.

Następny wielki przełom nastąpił w czasach Rewolucji Francuskiej, która doprowadziła do sekularyzacji duchowieństwa we Francji i pozbawiła go olbrzymiego majątku. Winnice zostały więc podzielone między świeckich właścicieli, a obowiązujące wówczas prawo spadkowe we Francji nakazało równy podział majątku między dzieci zmarłego i doprowadziło do ich dalszej fragmentacji. Stąd większość obecnych winiarzy posiada kilkanaście, czy nawet kilkadziesiąt malutkich parceli – rozproszonych na różnych okolicznych siedliskach. Niektóre z nich mogą obejmować zaledwie jeden bądź dwa rzędy winorośli.

Wina z burgundii

Zdjęcie producenta Eduard Delunay

Czym charakteryzuje się wino burgundzkie?

Zdecydowana większość win z Burgundii powstaje z dwóch odmian – Chardonnay (około połowa produkcji) oraz Pinot Noir (35%). Oprócz tego w regionie, głównie w mniej prestiżowych apelacjach, znajdziemy również Gamay i Aligoté.

Styl tutejszych Chardonnay różni się w zależności od poszczególnych apelacji. Leżące nieco dalej na północ Chablis, to ojczyzna najbardziej szczupłych, świeżych win z tej odmiany. Najlepsze (i oczywiście najdroższe) burgundzkie Chardonnay powstają w Cotê d’Or, słynnym pasie winnic zaczynających się na południowy-zachód od Dijon i ciągnący się przez około 50 kilometrów dalej na południe. Z dwóch podstref na jakie jest ona podzielona – Coté du Nuits oraz Cotê de Beaune – z Chardonnay słynie zwłaszcza leżąca dalej na południe druga z nich. To w Cotê de Beaune leży choćby legendarne cru Montrachet, z której powstają jedne z najdroższych białych win na świecie.

Chardonnay z Cotê de Beaune fermentują, a następnie dojrzewają w beczkach, z częstym bâttonage (wzburzaniem osadu). W beczkach przechodzą też fermentację malolaktyczną. W efekcie powstają wina o kremowej strukturze, wyważonej kwasowości, z nutami jabłek, melona, przypraw, masła, orzechów z wyraźnymi akcentami beczkowymi.

Jeszcze bardziej na południe znajdziemy region Côte Challonaise. Współcześnie stanowi on rozsądną ekonomiczną alternatywę dla wciąż drożejących win z Cotê d’Or. Od południa graniczy z nim Mâcon, które w podstawowych wersjach zwykle nie dojrzewa w beczkach, prezentując owocowy, dość lekki styl. W butelkach z apelacji Pouilly-Fuissé znajdziemy – dla kontrastu – najbardziej esencjonalne, najcięższe białe wina w Burgundii, z alkoholem nierzadko przekraczającym 14%.

Jeśli chodzi o Pinot Noir, to ich królestwem jest Coté du Nuits, z najważniejszymi gminami Gevrey-Chambertin, Morey-St-Denis, Chambolle-Musigny, Vougeot, Vosne-Romanée, Flagey-Échezeaux, czy Nuits-St-Georges. Styl tutejszych pinotów zależy od winiarza. Różnice między nimi sprowadzają się do proporcji nieodszypułkowanych gron w czasie fermentacji, temperatury w jakiej się ona odbywa, procentu nowych beczek czy długości dojrzewania w dębinie. W swoich najlepszych wersjach są to wina z nutami wiśni, soczystym owocem, akcentami dymnymi, zdecydowaną kwasowością, zwiewne, eteryczne.

Zdjęcie producenta Eduard Delunay

Burgundia vs. Bordeaux

Te dwa najpopularniejsze francuskie regiony winiarskie bywają bardzo często porównywane ze sobą. Oczywiście abstrahując od odmiennych szczepów oraz warunków klimatycznych, zasadniczym punktem odniesienia jest diametralnie odmienne podejście do klasyfikacji apelacyjnej.

Burgundia to ojczyzna pojęcia terroir, tutejsza klasyfikacja jest więc oparta o hierarchię geograficzną. W regionie znajdziemy obłędną liczbę ok. 150 wyodrębnianych apelacji. Na samym dole mamy ogólną apelację Bourgogne, a także apelacje subregionalne jak Hautes-Côtes de Beaune, Bourgogne Hautes-Côtes de Nuits czy Mâcon. Wyżej znajdziemy wina klasy village, a więc pochodzące z poszczególnych gmin i noszące ich nazwę na etykiecie. Takich apelacji jest ponad 40 i odpowiadają one za mniej więcej 1/3 całej burgundzkiej produkcji. Kolejny poziom to już wina z poszczególnych, wyróżnionych winnic, które podzielone są na dwa poziomy – premier cru (640 siedlisk, ok. 10% produkcji) oraz grand cru (33 parcele, 1,5% produkcji). Nazwy poszczególnych premier cru i grand cru znajdziecie obowiązkowo umieszczone na etykietach win. Klasyfikacja ta jest dość zawiła i trzeba być specjalistą, by móc poruszać się w niej płynnie.

W Bordeaux filozofia jest zupełnie inna. Obowiązująca do dzisiaj klasyfikacja win z Médoc powstała w 1885 roku, ale u jej sedna leżała ówczesna cena win z poszczególnych posiadłości. To właśnie najlepsze winiarnie (a nie poszczególne czy siedliska) zostały podzielone na pięć poziomów jakościowych. Stąd bywa ona często krytykowana, jako nieoddająca charakteru terroir, a skupiająca się jedynie na jakości producentów.

Inne specjały francuskiego regionu Burgundia

Oprócz win spokojnych w Burgundii powstają również wina musujące (Cremant de Bourgogne), a także destylowany z wytłoków z winogron Marc de Bourgogne (odpowiednik włoskiej grappy).

Dodatkowo Dijon to ojczyzna musztardy, której znajdziecie nieprzebrane rodzaje. Tutejsza kuchnia uchodzi za jedną z najlepszych w kraju, a do popularnych dań należą: coq au vin (kurczak duszony w winie, zarówno białym jak i czerwonym), wołowina po burgundzku (kawałki wołowiny duszone w czerwonym winie z warzywami) czy ślimaki po burgundzku (zapiekane z ziołowym masłem).

Do jakich potraw pasują wina burgundzkie?

Wielowiekowe tradycje łączenia lokalnych win i potraw to znakomita wskazówka, która sprawdzi się w łączeniu win z Burgundii z daniami.

Chardonnay będzie więc świetnym kompanem wspomnianego kurczaka, duszonego w białym winie, ale nie będzie odstawać w połączeniu do pieczonych ryb czy królika w maślanym sosie – praktycznie do wszystkich potraw, którym akompaniują białe, kremowe sosy.

Pinot Noir to dobry towarzysz do wołowiny po burgundzku, ale fantastycznie będzie też pasował do pieczonej gęsi czy kaczki. Lżejsze wersje można komponować również z wyrazistymi rybami, jak choćby łososiem czy tuńczykiem.

Wina z Burgundii w ofercie Rafa Wino

Wina czerwone wysokiej klasy: Nuits Saint Georges 1er Cru Les Damodes, Nuits Saint Georges Vieilles Vignes, Aloxe - Corton “Les Morais”, Domaine Huguenot Fixin Petit Crais od uznanych producentów Domaine Machard de Gramont oraz Domaine Huguenot, a także w atrakcyjnej cenie Domaine De Rochebin Pinot Noir.

Białe wina: to klasyczne Chablis Bernard Michaut  i Chablis 1er Cru od Domaine de La Motte, oraz chablis z winiarni Domaine Jean Dauvissat Pere&Fils

I nasza najnowsza perełka - Chardonnay z winnicy Edouarda Delaunaya:  Bourgogne Cote-d'or Chardonnay 2019

Powiązane produkty

Domaine Chablis 1er Cru Vau-Ligneau 2018
  • Chardonnay
  • Francja
  • Wytrawne
Wina z Francji

Bernard Michaut - Chablis 1er Cru Vau-Ligneau 2020

Domaine de la Motte
15386
Objętość: 750ml Smak: wytrawne Kolor: Białe Kraj pochodzenia: Francja Zawartość alkoholu: 13% Temperatura podawania: 10-12 °C Produkowane ze szczepu: Chardonnay Region: Burgundia
154,99 zł
Domaine de la Motte Bernard Michaut - Chablis Blanc 2018
  • Chardonnay
  • Francja
  • Wytrawne
Wina z Francji

Bernard Michaut - Chablis 2020

Domaine de la Motte
48402
Objętość: 750ml Smak: wytrawne Kolor: Białe Kraj pochodzenia: Francja Zawartość alkoholu: 13,5% Temperatura podawania: 10-12 °C Produkowane ze szczepu: Chardonnay Region: Burgundia
119,99 zł
Domaine De Rochebin - A.O.C. Bourgogne Pinot Noir
  • Pinot Noir
  • Francja
  • Wytrawne
Wina z Francji

Domaine De Rochebin - Pinot Noir Bourgogne AOC 2019

Domaine de Rochebin
48401
Objętość: 750ml Smak: Wytrawne Kolor: Czerwone Kraj pochodzenia: Francja Zawartość alkoholu: 12.5% Temperatura podawania: 16-18°C Produkowane ze szczepu: Pinot Noir Region: Burgundia
74,99 zł
Elisabeth Chambellan Chateauneuf-Du-Pape 2018
  • Grenache
  • Francja
  • Wytrawne
Objętość: 750ml Smak: Wytrawne Kolor: Czerwone Kraj pochodzenia: Francja Zawartość alkoholu: 16% Temperatura podawania: 16-18°C Produkowane ze szczepów: 88% Grenache 10% Syrah 2% Mourvèdre, Cinsault, Clairette, Vaccarèse, Bourboulenc, Roussanne, Picardan, Counoise, Muscardin, Picpoul, Terret noir Region: Dolina Vaucluse
199,99 zł
Domaine Huguenot - Fixin Petits Crais
  • Pinot Noir
  • Francja
  • Wytrawne
Wina z Francji

Domaine Huguenot - Pinot Noir Fixin Petits Crais 2017

Domaine Huguenot
5699
Objętość: 750ml Smak: wytrawne Kolor: czerwone Kraj pochodzenia: Francja Zawartość alkoholu: 13% Temperatura podawania: 17-19 °C Produkowane ze szczepu: Pinot Noir Region: Burgundia
239,99 zł
Domaine Jean Dauvissat Pere&Fils Chablis 2017
  • Chardonnay
  • Francja
  • Wytrawne
Wina z Francji

Domaine Jean Dauvissat Pere&Fils - Chablis 2020

Domaine Jean Dauvissat Pere&Fils
15825, 15828
Objętość: 750ml Smak: wytrawne Kolor: Białe Kraj pochodzenia: Francja Zawartość alkoholu: 12,5% Temperatura podawania: 10-12 °C Produkowane ze szczepu: Chardonnay Region: Burgundia
114,99 zł
Aloxe-Corton "Les Morais"
  • Pinot Noir
  • Francja
  • Wytrawne
Wina z Francji

Domaine Machard de Gramont - Aloxe-Corton Les Morais 2018

Machard de Gramont
5702
Objętość: 750ml Smak: Wytrawne Kolor: Czerwone Kraj pochodzenia: Francja Zawartość alkoholu: 13% Temperatura podawania: 16-18°C Produkowane ze szczepu: Pinot Noir Region: Burgundia
226,99 zł