Pewnym paradoksem jest, że odmiana tak ciekawa, dobrze rozpoznawana i osadzona w winiarskim świecie, bywa jednocześnie traktowana często z przymrużeniem oka. Wystarczy przytoczyć słynne hasło „ABC” – anything but Chardonnay – rozsławione w filmie „Bezdroża” wciąż cieszy się popularnością. To błąd, bo z Chardonnay powstają naprawdę świetne wina.

Krótka historia wina ze szczepu Chardonnay

Ojczyzną szczepu jest Burgundia i do dzisiaj, obok Pinot Noir, jest to najważniejsza odmiana w regionie, która odpowiada tam za połowę nasadzeń. Badania genetyczne wskazały, że jest to naturalna krzyżówka Pinot Gris oraz obecnie mało znanej już odmiany Gouais Blanc. Pierwsze wzmianki o odmianie pochodzą z zapisków z XVII wieku.

Burgundia to również ojczyzna chyba najbardziej rozwiniętej sieci apelacji na tak małym obszarze. Stąd też przywiązani do pojęcia terroir miejscowi winiarze – praktycznie nie używali nazwy odmiany na swoich etykietach (zamiast tego umieszczali tam jedynie nazwę apelacji). To paradoksalnie sprawiało, że sama odmiana nie cieszyła się aż tak wielką popularnością.

Oprócz wspomnianej Burgundii, znaczące ilości upraw szybko pojawiły się w Szampanii, gdzie Chardonnay stanowi jeden ze składników klasycznego szampańskiego kupażu (oczywiście obok Pinot Noir i Pinot Meunier). Znaczące ilości odmiany notujemy również w Jurze, ale znajdziemy ją też w Dolinie Loary, Alzacji, czy Langwedocji. W całej Francji naliczono ok. 44 tysięcy hektarów odmiany.

Dopiero upowszechnienie się tendencji do umieszczania nazwy szczepu na etykietach, co przypadało na drugą połowę XX wieku, doprowadziło do prawdziwej eksplozji, jeśli chodzi o popularność odmiany. Dość wspomnieć, że tylko w przeciągu dekady, pomiędzy latami 90-tymi XX wieku, a początkiem XXI wieku światowy areał upraw Chardonnay powiększył się o 75%.

Chardonnay to obecnie odmiana wybitnie międzynarodowa, spotykana niemal w każdym kraju winiarskim. Jej popularność jest dodatkowo wzmacniana faktem, że sam szczep jest stosunkowo mało wymagający w uprawie i odnajdujący się w różnych siedliskach, nawet w dość ciepłym i suchym klimacie. Dodatkowo, niemal wszędzie Chardonnay daje wysokie plony, stąd bardziej ambitni winiarze w celu ich ograniczania muszą stosować odpowiednie przycinanie winorośli i selekcję owoców.

Jedyną znaczącą trudnością jaką generuje odmiana są wiosenne przymrozki, gdyż szczep wyjątkowo wcześnie wypuszcza pąki (bud break). Stąd corocznie w okolicach kwietnia i początku maja można natrafić w Internecie na zdjęcia rozświetlonych nocą winnic w Burgundii czy Szampanii. Winiarze spodziewając się niskiej temperatury – rozpalają ogień w pojemnikach ustawianych pomiędzy rzędami winorośli, starając się tak nie dopuścić do zmarznięcia pąków.

Jakim winem jest Chardonnay?

Chardonnay jest odmianą mało aromatyczną, za to bardzo podatną na różne techniki winifikacji. Dobrze znosi dojrzewanie w beczkach i to właśnie ten styl bywa najczęściej (choć dzisiaj to już zbytnie uproszczenie) utożsamiany ze szczepem. Końcówka lat 80-tych i pierwsza połowa 90-tych XX wieku to czas, kiedy wina z Chardonnay po prostu zawojowały sklepowe półki na całym świecie. Przez chwilę wszyscy zakochali się w takim stylu, w którym przodowali zwłaszcza producenci z Nowego Świata. W niektórych krajach popyt był tak wielki, że importerzy nie nadążali z zamówieniami, a producenci z wytworzeniem odpowiedniej ilości win.

Później winiarscy krytycy, ale również sami konsumenci zaczęli się skarżyć, że wina z Chardonnay smakują podobnie, świata zaczął żądać większej różnorodności, a winiarze musieli się do tego dostosować. Wrócili więc do korzeni, spojrzeli ponownie na matecznik odmiany, a więc Burgundię i zaczęli produkować wina bardziej wyważone, subtelniejsze. Panująca od kilku lat moda na wina świeże, nadające się do picia zaraz po zabutelkowaniu sprawiła, że również Chardonnay coraz częściej powstaje w takim lekkim, rześkim stylu.

Dzisiaj trudno więc mówić o jednolitym stylu win produkowanych z odmiany. Powstają z niej zarówno wina, gdzie użycie beczki jest wciąż wyraźne, a na drugim biegunie wersje dojrzewające jedynie w stalowych zbiornikach – jednym słowem w tym bogactwie różnorodności Chardonnay każdy znajdzie coś dla siebie.

Czym wyróżnia się wino Chardonnay?

Najlepsze wina z tej odmiany (jak choćby topowe burgundy – wina Chablis) to pozycje absolutnie niezwykle, odznaczające się i słynące z balansu pomiędzy akcentami beczkowymi, maślanym ciałem, ale również kwasowością i nawet mineralnym wykończeniem.

Należy wskazać, że w produkcji wina z Chardonnay kluczowe dla winiarza jest umiejętne użycie dębu, tak by zachować w winie owocowość. Ważne jest również delikatne obchodzenie się z odpowiednią kwasowością, jaką charakteryzuje się odmiana. To właśnie równowaga pomiędzy obfitą materią wina, nutami beczki, ale również jabłkowo-melonowym owocem w podsumowaniu powinny posiadać klasowe wina z Chardonnay.

Chcąc podkreślić swój indywidualny styl – producenci mogą balansować pomiędzy temperaturą fermentacji, miejscem, w jakim ona zachodzi (mogą to być stalowe zbiorniki, ale większość najlepszych Chardonnay fermentuje w baryłkach), a także czasem i sposobem dojrzewania (stalowe zbiorniki czy beczki, beczki średniej wielkości, czy małe baryłki, nowe czy używane). Elastyczność, jaką prezentuje odmiana podczas winifikacji pozostawia winiarzom naprawdę wielkie pole do popisu. Bardzo często mówi się o Chardonnay, że jest to typowe wino winemakera, który ma duży wpływ na jego ostateczny smak.

Obecnie coraz popularniejsze są również wspominane już wcześniej Chardonnay winifikowane jedynie w stalowych zbiornikach, zwykle z kilkugodzinną kriomaceracją i fermentacją w niniejszej temperaturze. Wszystkie te zabiegi mają na celu zachowanie owocowego charakteru wina. W efekcie powstają pozycje może nie tak pełne – jak ich beczkowi kuzyni, ale dalej na tle innych białych win wyróżniają się dość mocną budową i nasyceniem oraz przyjemną owocową świeżością.

Oczywiście sklepowe półki są pełne różnych wersji win z tej odmiany. Mała podpowiedź – wybierajcie albo znanych producentów, albo zdajcie się na wyspecjalizowanych importerów, bo na marketowych półkach możecie trafić na morze anonimowych win, niewartych zakupu.

Z czym najlepiej smakuje wino Chardonnay?

Beczkowo-maślany charakter odmiany sprawia, że Chardonnay to wdzięczny partner wielu dań, do których podajemy jasne, kremowe, maślano-śmietanowe sosy. Mogą to być zarówno ryby (zwłaszcza te nieco tłustsze, jak choćby halibut czy nasz rodzimy karp), ale też drób, królik, czy nawet cielęcina.

Pojawiające się wraz z dojrzewaniem w beczce aromaty dymne i palone będą również pasowały do dań z grilla, czy wędzonych ryb i jasnych mięs. Można również łączyć delikatnie słodkawe wersje odmiany z Nowego Świata – z takimi dodatkami do dań jak bataty, kukurydza, czy wszelkie elementy karmelizowane, smażone na maśle.

Choć do owoców morza zwykło wybierać się wina bardziej kwaskowe, to do wykwintnych dań z owoców morza, jak choćby homara czy smażonych na maśle przegrzebków Chardonnay będzie dobrym wyborem.

Unikać należy łączenia Chardonnay z daniami z wyraźną goryczką (np. niektóre zielone warzywa czy sałata radicchio). W związku z umiarkowaną kwasowością nie będzie to dobry kompan do dań mocno kwaskowych, pomidorów, kaparów, oliwek czy ryby zrobionej na sposób ceviche (marynowanej w soku cytrynowym).

Rekomendowane wina Chardonnay na rafa-wino.pl

Rafa-Wino oferuje wina chardonnay z kilku europejskich krajów, w różnych przedziałach cenowych, w różnych stylach. Każdy znajdzie coś dla siebie, aby poznać wina ze szczepu chardonnay.

Oto kilka z nich:

Austria – wino wytrawne i słodkie:

https://rafa-wino.pl/wina-z-austrii/335-haider-chardonnay-2017.html

https://rafa-wino.pl/wina-z-austrii/338-haider-chardonnay-nektaressenz-2013-0375l.html

Francja – z Langwedocji i z Burgundii:

https://rafa-wino.pl/wina-z-francji/436-badet-clement-chardonnay-revelation.html

https://rafa-wino.pl/wina-z-francji/1051-domaine-jean-dauvissat-perefils-chablis-2017-2018.html

Polska:

https://rafa-wino.pl/wina-z-polski/991-adoria-chardonnay-2019.html

https://rafa-wino.pl/wina-z-polski/1204-barczentewicz-chardonnay-beton.html

Węgry – każde z innego regionu

https://rafa-wino.pl/wina-z-wegier/433-kunvin-chardonnay.html

https://rafa-wino.pl/wina-z-wegier/1201-petreny-chardonnay.html

https://rafa-wino.pl/wina-z-wegier/1093-etyeki-kuria-chardonnay.html

https://rafa-wino.pl/wina-z-wegier/484-racz-miklos-tamas-chardonnay-2018.html

Włochy:

https://rafa-wino.pl/wina-z-wloch/1043-sosvaldo-chardonnay-igt.html

https://rafa-wino.pl/wina-z-wloch/243-roeno-chardonnay-le-fratte.html

Mamy również wina bezalkoholowe z tego szczepu:

https://rafa-wino.pl/wina-bezalkoholowe/604-barrels-drums-chardonnay-bezalkoholowe.html

https://rafa-wino.pl/wina-bezalkoholowe/679-barrels-drums-chardonnay-musujace-bezalkoholowe.html

Zobacz także wpisy na blogu:

Najpopularniejsze wina białe

https://rafa-wino.pl/blog/nowosci/najpopularniejsze-wina-biale-chardonnay-sauvignon-blanc-riesling-i-muscat

Wina bezalkoholowe

https://rafa-wino.pl/blog/nowosci/wina-bezalkoholowe-jak-smakuja-i-czym-sie-roznia-czy-warto-sprobowac-wina-0-procent